Gardner’a göre, ” …tüm çocuklar bu zeka türlerine çeşitli düzeylerde sahip olarak doğarlar, bu zeka türlerinden bazılarına daha çok eğilimleri olabilir herkes bu zeka türlerinde sahip oldukları potansiyellerini geliştirebilir. ( Gardner, N. ve Walters, J. M.,1985 )
Her insan sahip olduğu zeka türlerini çeşitli yöntemlerle geliştirebilir.
1. Bedensel – Devin duyusal Zekayı geliştirmek için…Düşünen Adam
* Dramatik bir oyunda görev alın, bir fikir, düşünce veya duyguyla ilgili bir rol yapın.
* Güncel olayları ya da modern buluşları inceleyerek mimiklerle anlatın. (Sessiz film oynamak gibi…)
* Fiziksel etkinlik ve fazla hareket gerektiren, yarışma olmayan bir oyun oynayın. Örneğin, düşündüklerini el-kol hareketleriyle ifade eden bir gurup içindeki insanların isimlerini öğrenin.
* Halk dansı, koşma, yüzme ve yürüme gibi fiziksel aktivitelere katılın.
* Ruh halinizi değiştirmek ya da karşılaştırmak için farklı yollardan yürümeyi deneyin.
* Vücudunuzun bildiklerini ve fonksiyonlarının neler olduğunu daha da iyi anlamak için her gün yaptığınız ve fiziksel güç gerektiren; kar küreme, çim biçme, bulaşık yıkama, aracınızı park etme gibi işlerde dikkatlice kendinizi gözleyin.
2. Sözel – Dilsel Zekayı geliştirmek için…
* Hoşlandığınız bir hikayeyi okuyun ve hikayenin sonunu kendiniz getirin.
* Başkalarının fikirlerini dinleyin ve onlarla bir tartışmaya girin.
* Her gün, yeni ve ilginç bir kelimenin anlamını öğrenin ve onu kullanmaya çalışın.
* Sizi en çok ilgilendiren ve heyecanlandıran bir konuda, bir söylev verin.
* Bir dergiye abone olun ya da günlük olaylarla ilgili izlenimlerinizi bir günlüğe yazın.
3. Görsel/Uzamsal Zekayı geliştirmek için…
* Fikir veya düşüncelerinizi ifade etmek için “estetik araçlar”la (Boya, kil, renkli ve keçeli kalemler gibi…) çalışın. Örneğin, 21. yüzyılın neye benzeyeceği hakkındaki düşüncelerinizi bu araçlarla anlatın.
* Bilerek düş kurun. Örneğin; hayaliniz ideal bir tatil yeri ve oranın olabildiğince görsel detaylarıyla ilgili olmalıdır.
* Hayal gücünüzü artıracak çalışmalar yapın. Kendinizi tarihin farklı bir döneminde hayal edin ya da kahramanınızla hayali bir sohbet yapın.
* Fikir veya düşüncelerinizi başkalarına anlatmak için resim, maket, grafik ya da bir poster yapımı gibi çeşitli tasarım becerilerini kullanın.
4. Matematiksel/Mantıksal Zekayı geliştirmek için…
* Hobinizin 4 ana noktasını belirleyin ve bu ana noktaların her biri altında 4 a!t başlık ve bu alt başlıkların her birinin altında da 4 alt nokta daha oluşturun.
* İki nesneyi kıyaslama ve karşılaştırma yoluyla çözümsel düşünme egzersizleri yapın. Örneğin, bir daktilo ve bilgisayarın kendine özgü 4 özelliğini ve sonra da bu iki nesnenin ortak 4 özelliğini bulun.
* Genelde saçma olduğu düşünülen bazı konularda; gerekçeleri ile ikna edici bir açıklama yapın. Örneğin; futbolu basketbol topuyla oymamanın yararları, vb.
* “Bilimsel yöntem” kullanımı gerektiren bir projede yer alın. Eğer bir aşçı değilseniz yemek yapmaya, tarifin en başından başlayın.
5. Müziksel Ritmik Zekayı geliştirmek için…
* Ruh halinizi düzeltecek farklı türde müzikler dinleyin; örneğin, stresli bir durumda ya da sınav gibi korku yaratan durumlar öncesinde gevşemek için, enstrümantal müzik çalın.
* Duygularınızı anlatmak için duşta bile şarkı söyleyin. Güncel bir melodi kullanın ve ailenizle ilgili basit bir şarkı besteleyin.
* Mırıldanarak, kafanızın içinde değişik titreşimler oluşturun; örneğin, her seferinde ünlü harflerden birini değişik yükseklikte ve kalınlıkta kullanın.
* Doğadan farklı sesler içeren kasetler çalın. (Deniz dalgaları, bir şelale, rüzgar, kar fırtınası ve hayvan sesleri gibi…)
* Kendinize doğanın örüntüsünden ve ritminden ne öğrenebileceğinizi sorun.
6. Kişilerarası Zekayı geliştirmek için…
* Başarıyla tamamlanması gereken bir proje için farklı görevdeki güvenilir insanlarla bir araya gelin (takım aktivitesi ya da komite çalışması gibi…)Bir başkasını derinden ve olduğu gibi dinleme çalışması yapın.
* Konuşan birini dinlerken genellikle “aklı kurcalayan” düşüncelere engel olun ve sadece bir noktaya, “onların ne dediğine dikkat edin.
* Bir kimsenin mimiklerinden, sözsüz ipuçlarından onun ne düşündüğünü tahmin etmeye çalışın ve daha sonra tahmininizin doğruluğunu kontrol edin.
* Herhangi biriyle konuşmadan iletişim kurmak için farklı yollar bulun. Örneğin; yüz ifadeleriyle, vücut şekilleriyle, jestlerle ve seslerle.
7. İçsel Zekayı geliştirmek için…
* Rutin bir aktivite sırasında yoğun dikkat göstermeye çalışın. Bu, olup biten her şeyin farkında olmaktır. Örneğin; düşünceler, duygular, hareket değişiklikleri ve ruhsal durumlar.
* Eğer tarafsız olabiliyorsanız, dışarıdan bir gözlemci gibi duygu, düşünce ruh halinizi izlemeye çalışın.
* Belirsiz durumları, bilinen örneklere uydurmaya çalışın. Örneğin, ‘”kızgınlık durumu”, “şakacılık durumu”, “korku durumu”‘ gibi…
* Problem çözme stratejileri ve çözümsel düşünme süreci gibi durumlardaki çeşitli düşünme stratejilerinde taraflısı olun.
* “Ben kimim?” sorusuna 25 kelimelik ya da daha kısa bir cevap yazın.
* Sizi tatmin edene kadar üzerinde çalışmaya devam edin. Bir hafta süreyle her gün yeniden gözden geçirin ve gerekli olduğunu düşündüğünüz düzeltmeleri yapın.
Liverpool John Moores Üniversitesi’nden Mark Williams’ın yaptığı bir araştırmaya göre, penaltıyı atan oyuncunun topa dokunmadan önceki son anda kalçalarının durumu, topu atacağı yönü ele veriyor. Gerekli bilgiyle donanmış kaleci de önceden o yöne atlayarak kendisini bir anda ulusal kahraman yapabilecek kurtarışı gerçekleştirebiliyor.
